De winter van Avercamp

Wie waren Hendrick en Barent Avercamp?

Hendrick Avercamp (1585-1634) kon niet praten. In oude documenten wordt hij ‘de Stomme van Kampen’ genoemd. Mogelijk kon hij ook niet goed horen, maar dat weten we niet zeker.

Wat we wél weten: Hendrick had een uitzonderlijk oog voor detail. Alles wat hij zag, zette hij om in prachtige tekeningen en schilderijen. Zo werd hij een pionier van de Noord Nederlandse landschapsschilderkunst. Zijn winterse taferelen met schaatsers, spelende kinderen en mensen op het ijs zijn wereldberoemd. Zijn kunst is niet alleen mooi om naar te kijken, maar geeft ons ook een bijzonder inkijkje in het dagelijks leven van vroeger.

Barent Avercamp schilderde net als zijn oom Hendrick. Zijn winterlandschappen lijken veel op die van Hendrick. Waarschijnlijk leerde Barent het vak van zijn oom. Hij woonde en werkte bijna zijn hele leven in zijn geboortestad Kampen.

Bijschrift headerafbeelding:

Hendrick Avercamp, Wintergezicht buiten de muren van Kampen, ca. 1613-15 (detail).
Bruikleen Stichting Administratiekantoor familie Beuth, Amsterdam.
Tentoonstelling ‘Avercamp terug in Kampen’, Stedelijk Museum Kampen

Ontdek hier alle Avercamp evenementen die dit najaar georganiseerd worden: 

> Alle Avercamp evenementen

Een blik terug in de tijd…

Kijk je goed naar de schilderijen van Hendrick en Barent Avercamp? Dan stap je zó het 17e-eeuwse Kampen binnen. 

Op de ijsgezichten komen niet alleen schaatsers en spelende kinderen tot leven, maar ook de stad zelf. Herken je de stadsmuren, kerktorens en oude poorten? Ze vertellen hoe Kampen er eeuwen geleden uitzag.

En let eens op de mensen… hun kleding, hun bezigheden, hun ontmoetingen op het ijs. Het is alsof je even tussen hen in staat.

Een schilderij als venster op het verleden. Hoe bijzonder is dat?

Wist je dat...?

Hendrick Avercamp een neef had die zelf ook schilder was? 
Barent Avercamp. Hij schilderde ook winterse landschappen, met levendige taferelen op het ijs. Zou Barent les hebben gehad van zijn oom Hendrick?

Vanaf 3 oktober 2026 zijn naast de schilderijen en tekeningen van Hendrick Avercamp, ook die van Barent te zien in het Stedelijk Museum Kampen, als onderdeel van de tentoonstelling Avercamp terug in Kampen.

Stom?

Hendrick kan niet praten. Dat weten we uit oude documenten waarin hij staat omschreven als ‘stom’. Vaak wordt aangenomen dat Hendrick ook doof was, maar zeker is dat niet. In ieder geval heeft hij een ander zintuig bovengemiddeld scherp ontwikkeld: wat hij om zich heen ziet, legt hij vast in sfeervolle tekeningen en schilderijen.

Wist je dat...?

Beatrix Avercamp-Vekemans de vrouw is achter het talent van Hendrick Avercamp?

Beatrix Avercamp-Vekemans, de moeder van Hendrick Avercamp, ontmoette haar man in Amsterdam. Als ze een paar jaar getrouwd zijn, verhuist het echtpaar naar Kampen. Hun eerste kind is Hendrick, later bekend als de schilder van de beroemde winterse taferelen. 

Hendrick Avercamp (1585–1634) kon niet praten. Dat weten we omdat hij in archiefdocumenten wordt omschreven als ‘stom’. Vaak wordt aangenomen dat dit samenhing met een auditieve beperking, maar of Hendrick daadwerkelijk doof of slechthorend was, weten we niet zeker.

Communicatie verliep voor hem anders dan voor de meeste mensen en dat bracht veel uitdagingen met zich mee.

Juist daarom is de rol van zijn moeder zo bijzonder. Waarschijnlijk was het Beatrix die zijn zelfstandigheid stimuleerde en hem de ruimte gaf om zich te ontwikkelen. Zij zal zijn opleiding mogelijk hebben gemaakt. Zij zag zijn talent en moedigde hem aan om te tekenen en nieuwe dingen te leren.

Dankzij haar steun en vertrouwen kon Hendrick uitgroeien tot de kunstenaar die wij vandaag de dag nog bewonderen.

Soms begint een groot talent met iemand die het ziet, en erin gelooft.